Nút hàng hải là những nút thắt cần thiết cho người đi thuyền, dùng được trên mọi phương tiện từ thuyền kayak, xuồng ba lá đến thuyền buồm, thuyền máy, tàu lớn và du thuyền, bao quát các công việc buộc tàu, thả neo, điều chỉnh hệ dây buồm và xử lý buồm. Trên mặt nước, sợi dây phải chịu được gió, dòng chảy và boong tàu chòng chành. Nút thanh bích giữ chặt dây kéo buồm hoặc dây buộc bến vào cọc bích trên boong, còn Nút ghế đơn buộc dây lèo vào góc chân buồm mũi hoặc tạo vòng cố định tròng qua cọc bến. Nút số tám thắt ở đầu dây đóng vai trò nút chặn để dây không tuột qua ròng rọc, lỗ dẫn dây hay khóa chặn dây. Nút thắt mỏ neo gắn dây neo vào neo và không bị lỏng dần khi tàu lắc lư theo sóng, trong khi Nút thợ dệt nối hai sợi dây có độ dày khác nhau. Nếu dây lèo bị kẹt trên tời khi đang căng, Nút cuốn sẽ bám vào đoạn dây đang chịu lực để giải phóng sức căng. Những nút hàng hải thiết yếu này cùng các nút liệt kê bên dưới giúp tự tin làm chủ mọi con thuyền trên mặt nước.